Ljudi | Home

...o selu, žiteljima, njihovim životima

Raduju se samo suncu iz Banata

Lenja i tiha reka Tisa, koja je prirodna granica između severnog Banata i Bačke, spaja vredne i tihe ljude, a istovremeno ih čini ljutim rivalima. Bačka zemlja je plodnija i rodnija, pa su njihovi vlasnici sa manje rada i truda dolazili lakše do blagodeti, dok je kod Banaćana slatinasta i manje plodna zemlja iziskivala daleko više rada, slabiju žetvu i prihode. Ono što je u svemu najlepše, podele i rivalstva nikada nisu bili na međunacionalnoj osnovi ovih multietničkih sredina.

Tako je jedna od prvih podela proistekla iz ekonomske moći. Udati se za slepca iz Banata bila je najveća kletva bogatih udavača iz Bačke, a laloški kicoši iz Banata razvijali su strategiju kako doći do bogatih Bačkulja dok su Baće (Bačvani) obrađivale plodnu zemlju. Kada je vlast formirala Severnobanatski region, a u njemu se pored banatskih opština Kikinde, Čoke i Novog Kneževca, našle i bačke opštine Ada, Senta i Kanjiža, došlo je do „kraja sveta“ u ovim bačkim opštinama. Vlasnici motornih vozila iz Sente otkazivali su vozila samo da ne bi dobili registarsku oznaku KI. Tada su i definitivno utvrdili da je jedino dobro što dobijaju iz Banata - sunce koje se rađa odande.

Lale ko, Lale. Nije im dosta rivalstva sa Bačvanima, pa teraju kera i sa svojima. Poznato je rivalstvo Čokana i Novokneževčana. Čokani tvrde da su stariji i razvijeniji. Slavili su 750. godina postojanja, stogodišnjicu vinskog podruma, osam decenija fabrike salama, a imaju čokansku kulturu nastalu pre 5.000 godina. Novokneževčani kažu da su nastali „sa amebama“, imaju i sud i bolnicu, gde se sude i rađaju i Čokani, koji to nemaju, a sve manje imaju i vinograda i tovljenika za klanicu. Pa kada ni ovakve podele nisu dovoljne, onda se sve svede na sela unutar jedne komune.

Srpski Krstur i Đala u novokneževačkoj opštini rivali su u svakom pogledu, a najviše u sportu, kulturi i trgovini. Kako to izgleda, možda najbolje ilustruje parola uzvikivana na mitingu solidarnosti sa srpskim narodom na Kosovu devedesetih godina prošlog veka. „Đalu damo, Kosovo ne damo“, uzvikivali su mitingaši u Srpskom Krsturu, spremni da i živote daju kako bi se Kosovo zadržalo, a susedna Đala, udaljena tri kilometra, na samoj granici sa Mađarskom, može i da ide.

Takvo ljuto rivalstvo karakteriše i najveća sela u čokanskoj opštini - Padej i Ostojićevo. Predanja govore da su Padejci bili spremni da se odreknu i hrišćanstva samo da ih ne bi svrstavali u isti koš sa Ostojićevčanima.

Izvor: Nedeljko Kolundžija BLIC 
 

Šta stanovnici mesta na granici Banata i Bačke misle jedni o drugima  
Laslo Deme - I moji koreni vezani su za Banat. Deda mi je iz Majdana. U Banatu stvari idu malo sporije. Više se obećava i duže čeka. Oni kao da imaju više vremena, što ponekad zna i da iznervira čoveka i izazove negativne reakcije. Kod nas je sve brže, a poslovi se završavaju ekspresno.
Vera Zarić - Meni se na bačkoj obali sve lepo dešavalo. Moj prvi susret sa Sentom je bio na atletskoj stazi. Za Sentu me vezuju i moji sportski rezultati. Tamo sam završila školu, našla ljubav svog života koju sam ipak prevela na banatsku stranu. To vam najbojle govori koliko je sve između Banata i Bačke isprepleteno.
Katalin Buza - Smetaju mi ovakva prepucavanja. Treba već jednom prekinuti sa tim i zakopati ratne sekire. Svi smo isti i ne treba tražiti različitosti već zajedničke osobine. Na prste jedne ruke se mogu nabrojati žitelji ovih mesta koji nemaju rodbinske veze na jednoj ili drugoj strani. Uostalom toliko ličimo da su razlike gotovo nevidljive.

Radovan Šargić - Rivalstvo i razlike su očigledni na svakom koraku. Evo, policija. Ovi sa čokanske strane zaustavljaju vozila sa senćanskim brojevima, a za senćansku policiju omiljeni plen je iz novčanika Čokana. Registracije su iste - KI, ali zna se da Senćani imaju početne brojeve sa peticom, a Čokani sa sedmicom.

  © 2005 www.krstur.com  created by Veca & Miško